Context en kennismaking

Op onze laatste dag in Glasgow bezochten we Melville Knox, een onafhankelijke gereformeerde school met twee vestigingen en in totaal 114 leerlingen. Wij waren te gast op de Kelvin Grove-campus, waar 52 leerlingen onderwijs volgen in zowel het primair als het secundair onderwijs. De school beschikt niet over een eigen gebouw, maar maakt gebruik van ruimten binnen een protestantse kerk. De leerlingen komen uit diverse wijken in en rond Glasgow en zijn voornamelijk afkomstig uit middenklassegezinnen.

We werden ontvangen door headteacher Samuel Markoff, met wie we in gesprek gingen over de visie en praktijk van inclusief onderwijs binnen Melville Knox.

Motieven en overtuigingen

Markoff gaf aan kritisch te zijn ten opzichte van het overheidsbeleid GIRFEC, dat hij als te sterk humanistisch beschouwt. In zijn woorden: “Eerst Christus, dan het kind.” Deze visie is ook terug te vinden op de website van de school, waar gesproken wordt over academic excellence with a Christ-centred worldview. Volgens Markoff legt GIRFEC de nadruk op rechten van het kind, terwijl verantwoordelijkheden onderbelicht blijven. Tegelijkertijd onderschrijft hij inclusief onderwijs vanuit een Bijbels perspectief, waarin Gods liefde en zorg centraal staan. Dit sluit aan bij de missieverklaring van de school: creating a safe and friendly environment where each child will be valued and challenged according to their abilities and skills.

Praktische realisatie

Inclusief onderwijs binnen Melville Knox kent duidelijke grenzen. De school ontvangt geen overheidsfinanciering, waardoor één-op-één begeleiding niet haalbaar is. Hoewel de school openstaat voor alle leerlingen, wordt bij toelating gekeken naar wat binnen de setting mogelijk is. Markoff verwoordt dit als volgt: “We are not against inclusion, but we want children to come who can benefit from our setting.”

Leerlingen met een diagnose krijgen een individueel plan. Voor leerlingen zonder diagnose worden wel aanpassingen gedaan, maar deze worden niet formeel vastgelegd. De school kampt met structurele uitdagingen: beperkte financiële middelen, een tekort aan personeel en fysieke ruimte. Salarissen liggen lager dan op door de overheid gefinancierde scholen en toegang tot training en ondersteuning is beperkt.

Desondanks neemt de school gestandaardiseerde toetsen af en wordt zij bezocht door de onderwijsinspectie, aangezien Melville Knox officieel is aangesloten bij Education Scotland.

Observaties in de klas

Tijdens ons bezoek viel het beperkte ruimtegebruik op. Het lokaal voor de groepen 1–3 was klein en er waren weinig zichtbare elementen van inclusief onderwijs. Differentiatie was beperkt; het lesmateriaal leek niet altijd afgestemd op individuele behoeften. De betrokkenheid van leerlingen varieerde per leerkracht. Wel zagen we sociale interactie tussen leerlingen, zoals het helpen van elkaar en het gebruik van een beloningssysteem.

Structuur was deels zichtbaar: volumesmeters waren aanwezig en op de muren hingen ondersteunende strategieën. Lesdoelen en feedback waren echter niet consequent zichtbaar of gecommuniceerd.

Analyse in het licht van onze onderzoeksvragen

1. Welke motieven en overtuigingen liggen ten grondslag aan de keuze voor inclusief onderwijs in Schotse scholen?
Binnen Melville Knox is inclusie geworteld in een christelijke levensvisie. De school stelt Christus centraal en ziet zorg voor elkaar als een Bijbelse opdracht. Deze overtuiging vormt het fundament van hun benadering van inclusief onderwijs, hoewel dit afwijkt van het overheidsbeleid.

2. Op welke wijze wordt inclusief onderwijs in Schotland praktisch gerealiseerd binnen de schoolpraktijk?
De praktijk binnen Melville Knox laat zien dat inclusie afhankelijk is van beschikbare middelen. Er is beperkte ruimte voor aanpassingen en ondersteuning, waardoor inclusief onderwijs minder zichtbaar is. Wel is er aandacht voor sociale interactie en een veilige leeromgeving, maar structurele voorzieningen zoals differentiatie en visuele ondersteuning zijn minder consequent toegepast.

Reflectie en afsluiting

Dataverzameling is gedaan aan de hand van een semi-gestructureerd interview met de headteacher, systematische observaties aan de hand van ons formulier, en veldnotities van teamleden. Het onderzoek van vandaag kent de beperking dat dit een momentopname was, we hebben ook geen outcome-data kunnen analyseren of gesprekken kunnen voeren met ouders en leerlingen.

Dit was het laatste schoolbezoek van onze studiereis. In de middag voerden we een reflectief groepsgesprek waarin we onze bevindingen deelden en samenvatten voor deze blog.

Taakverdeling vandaag

• Blog en dagvoorzitter: Roel
• Vlog: Lukas
• Interviews en observaties: alle groepsleden
• Notulisten tijdens het interview: Lukas, Jacobien en Anita
• Gespreksleider tijdens de reflectiebijeenkomst: Anita
• Procesbegeleider tijdens de reflectiebijeenkomst: Johanne